تجربه های آموزشی کلاس اولی ها









دانستنی ها برای معلم علوم تجربی اول دبستان درس گیاهان 

 

دانستنی ها برای معلم

كتاب علوم تجربی پایه اول دبستان

فصل چهارم:  گیاهان

درس در یك نگاه:

          در فرایند آموزش این درس دانش آموزان گیاهان مختلفی را مشاهده می كنند، با قسمت های مختلف گیاه ، ریشه ، ساقه ، برگ ، گل و میوه و وظیفه ی هر كدام آشنا می شوند. در مورد فواید مختلف گیاهان اطلاعاتی جمع آوری می كنند. و در طی یك فعالیت از گیاهان رنگ دار، رنگ تهیه می كنند.

هدف های این درس:

دانستنی ها و مهارت ها:

- اجزای مختلف یك گیاه دل خواه را به دقت مشاهده كند و قسمت های مختلف آن را نام ببرد.

- شكل یك گیاه را با دقت در جزئیات آن ترسیم كند و وظیفه هر قسمت گیاه را با ذكر مثال شرح دهد.

- رشد ریشه یك گیاه (مثلاً پیاز) را با انجام فعالیت مشاهده كند.

- از برگ یا گل گیاه های رنگی ، رنگ درست كند.

- در مورد فایده های گیاهان اطلاعات جمع آوری كند و مواردی را با ذكر مثال شرح دهد.

نگرش ها:

- به مشاهده ی گیاهان كنجكاو و علاقه مند شود.

- به حفظ گیاهان علاقه مندی نشان دهد.

گیاهان گلدار ار تكامل یافته ترین و پیچیده ترین گروه گیاهان هستند كه از یك ساقه و یك ریشه تشكیل می شوند. ساقه برگ ها و گل هایی دارد كه اندام های تولیدمثل گیاه را در خود دارند. گل ، میوه و دانه تولید می كند.دانه گیاهكی است كه به همراه ذخیره ای از غذا در پوستی محافظ قرار دارد و در شرایط مناسب به سرعت گیاهی جدید پدید می آورد. گل ها دارای گل برگ هایی با رنگ های مختلف اند. معدودی از گیاهان مثل «خرمالو» گل برگ های سبز رنگ شبیه به برگ دارند و بعضی از درختان گل های بدون گل برگ اند.

گل

          گل محتوی اندام های جنسی گیاه است. قسمت ماده یا مادگی در مركز گل واقع است و تخمك درون آن قرار دارند كه بعداً به دانه های درون میوه تبدیل می شوند. اندام نر یا پرچم، معمولاً تخمدان را احاطه می كند،‌گرچه گاهی اندام های جنسی نر در گلی دیگر قرار دارند، پرچم ها دانه های گرده تولید می كنند كه تخمك را بارور می سازد. (گرده افشانی)

ساقه

          ساقه آوندهایی دارد كه مایعات را به تمام قسمت های گیاه منتقل می كند . یك دسته آوند، آب و نمك های معدنی را برای فتوسنتز از خاك به برگ منتقل می كنند و لوله های دیگر مواد غذایی مایع را كه طی فتوسنتز در برگ ساخته می شود به قسمت های در حال رشد گیاه و اندام های ذخیره ساز مثل غده ها می برند. ساقه ها معمولاً ایستاده اند ولی برخی از آن ها در زیر زمین می مانند و گاهی در خاك به اطراف رشد می كنند. ساقه ها ممكن است كرك دار، خاردار، صاف، شیاردار و یا مثل پوست درخت سخت باشند.

برگ ها

          برای غذا سازی (طی فرایند فتوسنتز) به نور نیاز دارند به همین دلیل آرایش آن ها بر روی ساقه چنان است كه بیش ترین نور را دریافت می كنند. رگبرگ های برگ به لوله هایی كه در طول ساقه روبه بالا و پایین می روند، می پیوندند. آب با تبخیر از راه روزنه های روی سطح زیرین برگ از دست می رود و به همین دلیل گیاهان بیابانی از قبیل كاكتوس كه باید آب ذخیره كنند اغلب دارای برگ های بسیار كوچك یا خار هستند.

ریشه

          ریشه ی بیش تر گیاهان گلدار در قاعده ی اصلی قرار دارد. ریشه طوری پخش می شود كه گیاه را ثابت و محكم در زمین نگه دارد. وظیفه ی مهم دیگر ریشه جذب آب و نمك های معدنی مورد نیاز گیاه از خاك است. ریشه های جدید دائماً از نقطه ای بالای نوك ریشه اصلی می رویند. نوك ریشه را كلاهك ریشه حفاظت می كند. كمی بالاتر دسته از تارهای كشنده ی ظریف ریشه را احاطه می كنند. این تارها از سطح ریشه می رویند و آب و نمك های معدنی از خاك جذب می كنند و در مركز ریشه بافت خاصی وجود دارد كه آب را به بالا و پیكر اصلی گیاه هدایت می كند.

انواع ریشه

          در ریشه ی افشان ، تعداد زیادی ریشه ی كوچك از قاعده ی ساقه منشعب می شود و به طور گسترده و نه خیلی عمیق در خاك پخش می شود. در ریشه ی راست ریشه چه (ریشه ی كوچك دانه) ریشه ی اصلی را می سازد و ریشه های فرعی از آن منشعب می شوند. برخی درختان مثل بلوط ، ریشه ی راست دارند . گاهی ریشه ی اصلی در نتیجه ی ذخیره شدن مواد غذایی متورم می شود مثل هویج و تربچه. همه ی ریشه ها لزوماً در زیر خاك رشد نمی كنند. در گیاهان بالارونده مانند عشقه ، ریشه های كوچكی وجود دارد كه ساقه را به سطحی می چسباند كه گیاه روی آن می روید. ریشه های هوایی می توانند از هوا آب جذب كنند و گاهی در گیاهانی ظاهر می شوند كه ریشه های ضعیفی دارند.

منبع: كتاب معلم (راهنمای تدریس) علوم تجربی پایه اول ابتدایی  

 

نوشته شده توسط کریمیان | لینک ثابت | موضوع: |