اولی ها

الگوي ايفاي نقش

ايفاي نقش، هم به عنوان الگو و هم به منزله روش، براي تجسم عيني موضوعات و درس هايي به كار مي رود كه براي نمايش مناسب باشند. معلم مي تواند در درسهاي علوم اجتماعي و نمايش برخي مهارتها و نمايش هايي كه پيام اخلاقي و تربیتي دارند، از اين الگو استفاده كند.

در الگوي ايفاي نقش، دانش آموزان با راهنمايي معلم، موضوعي را به روش هاي مختلف، با نمايشي كوتاه اجرا مي كنند. بنابراين، در اين معنا، ايفاي نقش به مهارتهاي خاص هنري، مانند هنر تئاتر و سينما نيازي ندارد، بلكه معلم بنا به موقعيت، هدف و موضوع مورد نظر، به عنوان يك الگو يا روش آموزشي از آن استفاده مي كند.

از ويژگيهاي الگوي ايفاي نقش اين است كه مشاهده كنندگان ( دانش آموزان ) با عمليات نمايشي و ايفاگران نقش، ارتباط عاطفي برقرار كنند، با هيجان، عمليات نمايشي همكلاسان خود را مي بينند و در احساسات با آنها سهيم مي شوند؛ زيرا همه حواس دانش آموزان به مشاهده نمايش است، يادگيري نيز بهتر صورت مي گيرد.

شركت كنندگان در الگوي ايفاي نقش

براي اجراي اين روش معمولاً اين افراد شركت مي كنند:

1- معلم يا مسئول اجرا: معلم، برنامه ريز و مدير اجرايي عمليات و برنامه نمايش و در حقيقت كارگردان نمايش است.

2- ايفاگران نقش: دانش آموزاني هستند كه به طور داوطلب يا انتخابي در برنامه شركت مي كنند. اين افراد الزاماً نيازي به داشتن تجربه و ذوق هنري در زمينه نمايش ندارند.

3- مشاهده كنندگان ( ساير دانش آموزان ): ساير دانش آموزان جزء مشاهده كنندگان هستند و در جريان يا پايان نمايش اظهار نظر و يا سؤال كنند.

فنون كلي اجراي نمايش

در اين روش دانش آموزاني كه در صحنه نمايش ( جلو كلاس يا در سالن نمايش ) به ايفاي نقش مي پردازند معمولاً يكديگر را مخاطب قرار مي دهند و بين آنان گفتگو رد و بدل مي شود. صحنه اجراي نمايش هم بايد طوري ترتيب داده شود كه همه دانش آموزان بتوانند عمليات ايفاگران نقش را ببينند. همچنين آنان بايد بلند صحبت كنند تا همه دانش آموزان گفتگوهاي آنان را بشنوند.

مراحل اجرا

1- تعيين موضوع و نوشتن آن به صورت نمايش ( در صورتي كه موضوع به صورت نمايش نوشته نشده باشد )

2- فراهم كردن شرايط و وسايل لازم

3- تعيين نقش هايي كه بايد ايفا شوند

4- آماده كردن دانش آموزان براي ايفاي نقش، مانند گريم و تمرين

5- توضيح مختصر درباره موضوع و هدف نمايش به دانش آموزان

6- اجراي نمايش

7- تكرار نمايش در صورت جالب بودن آن بنا به تقاضاي دانش آموزان

8- بحث درباره نمايش و در حقيقت ارزشيابي از نتايج آن

9- نتيجه گيري و تعميم نتايج در موقعيت هاي واقعي

محاسن و محدوديت هاي الگوي ايفاي نقش

الف) محاسن

1-  برانگيختن دانش آموزان كه با شور و شوق و هيجان جريان نمايش را مشاهده مي كنند.

2-  سهيم شدن مشاهده كنندگان در احساس ايفاگران نقش كه اين حالت عاطفي در يادگيري و القاي احساسات تأثير فراواني دارد.

3- ايجاد زمينه براي بحث گروهي.

4- برطرف شدن كمرويي دانش آموزان خجالتي با ايفاي نقش. ( البته بايد ابتدا نقش هاي ساده به آن ها داد تا مشكلي پيش نيايد. )

ب) محدوديت ها

1- اين روش براي تحقق هدف هاي پيچيده آموزشي مناسب نيست.

2- با توجا به اينكه اين روش جنبه نمايشي و هنري دارد، به عنوان يك روش آموزشي، جدي گرفته نمي شود.

3- اين روش به اجراي درست، صرف وقت كافي و تهيه تداركات نياز دارد و انجام دادن آن وقت گير است.